Darmziekten en sportbeoefening

Inleiding

De darmen zijn onmisbaar bij de vertering en opname van voedsel en vocht. Hoe onmisbaar de darmen zijn blijkt pas als er iets niet goed is met de darmen. Vaak is de trainingsbelastbaarheid weken verminderd na een flinke diarree. Ook bij chronische darmziekten, zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa, is de trainingsbelastbaarheid vaak verminderd.

Klachten

De klachten bij deze darmziekten kunnen in de tijd nogal wisselend zijn. Beide darmziekten kunnen zich uiten in diarree, die bij colitis ulcerosa vaak gemengd is met bloed, slijm en pus. De diarree ontstaat doordat het zieke gedeelte van de darm minder goed water en natrium uit de ontlasting opneemt, terwijl kalium juist meer uitgescheiden wordt. Bij beide darmziekten kunnen koorts, bloedarmoede, vermoeidheid, vermagering en gewrichtsklachten optreden.


Behandeling en prognose

Als de darmziekte is vastgesteld zal de behandeling in eerste instantie gericht zijn op het geven van rust aan de darmen. De behandeling is afhankelijk van de fase van de ziekte.

Het is heel moeilijk om het verloop van de ziekte bij een individuele patiënt met de ziekte van Crohn of met colitis ulcerosa te voorspellen. Hierbij is vooral de uitbreiding van de ziekte van belang. Als alleen de lagere gedeelten van de darmen zijn aangedaan, is het verloop van de ziekte in het algemeen goedaardiger.

Darmziekten en sportbeoefening

Er is weinig onderzoek gedaan naar darmziekten en sportbeoefening. Als er sprake is van een beperkte ontsteking die goed te behandelen is met medicijnen, zijn er weinig beperkingen met betrekking tot hervatting van de sportbeoefening. Met name bij colitis ulcerosa moet er wel op gelet worden dat het bloedverlies in de ontlasting beperkt blijft. Het blijkt namelijk dat bij sporten zoals lopen, waarbij de darmen op en neer schokken, vaker en meer bloedverlies optreedt. Als dat het geval is, is het verstandiger om een andere tak van sport uit te zoeken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan fietsen of zwemmen. Bij (de opbouw van) de training moet gekeken worden of er niet (meer) klachten gaan ontstaan van de darmen of van de gewrichten. Als dit het geval is, is het verstandig om de omvang van de training terug te brengen. Algemeen kan gesteld worden dat oververmoeidheid voorkomen moet worden. Het is dus maar de vraag of het lopen van lange afstanden, zoals de marathon, wel zo verstandig is. Bijna altijd gaat het lopen van een marathon gepaard met sterke vermoeidheid of zelfs uitputting, wat negatieve gevolgen kan hebben voor het verloop van deze darmziekten. Ook dienen mensen die lijden aan deze darmziekten niet te veel emotionele stress hebben, omdat daardoor meer klachten kunnen ontstaan. Hardlopen is als regel een prima manier om de stress weg te lopen en om beter in conditie te komen!

Dopingreglement

Voor atleten die deelnemen aan (inter)nationale wedstrijden is het van belang te weten dat de medicijnen die gewoonlijk bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa worden voorgeschreven (salozopyrines en 5-aminosalicylzuur-derivaten) toegestaan zijn volgens het dopingreglement van de KNAU/IAAF. Het gebruik van corticosteroïdentabletten is echter in principe niet toegestaan! Wel bestaat er sinds 1995 de mogelijkheid om hiervoor bij de IAAF dispensatie aan te vragen. De vraag kan echter wel gesteld worden of deelname aan wedstrijden wel zo verstandig is, als iemand zoveel last heeft van zijn darmen dat daarvoor corticosteroïden gebruikt moeten worden. Mocht een Nederlandse atleet deze dispensatie willen aanvragen, dan dient daartoe contact opgenomen te worden met de bondsarts van de KNAU op het bondsbureau van de KNAU).

Samenvatting

De darmen zijn onmisbaar bij de vertering en opname van voedsel en vocht. Na een flinke diarree kan de trainingsbelastbaarheid gedurende weken tot maanden verminderd zijn. Bij chronische ontstekingen van de darm, zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa kan de algemene gezondheid zo te lijden hebben, dat sportbeoefening niet meer tot de mogelijkheden behoort. Voor atleten die aan wel aan wedstrijden kunnen deelnemen en aan wie corticosteroïdentabletten zijn voorgeschreven voor hun darmziekte, is het van belang te weten dat hiervoor dispensatie aangevraagd dient te worden bij de IAAF.