Wat is de Legionellabacterie?
Er zijn meerdere soorten Legionellabacteriën, die ook verschillende ziektebeelden kunnen
veroorzaken. Alleen de Legionella Pneumophila kan de gevaarlijke veteranenziekte
veroorzaken. De veteranenziekte begint met hoofdpijn, spierpijn en een ziek gevoel,
gevolgd door longontsteking met koorts boven de 39°C. De patiënt hoest en is soms
kortademig; soms is er sprake van diarree en braken. De veteranenziekte is goed te
behandelen door directe toediening van antibiotica. Omdat de symptomen in eerste instantie
veel op een gewone griep lijken, wordt de ziekte echter niet altijd op tijd herkend, met
alle ernstige gevolgen van dien. Besmetting met de legionellabacterie vindt plaats via de
longen, waarschijnlijk door het inademen van de bacterie in zeer kleine druppeltjes water,
die in de lucht verspreid zijn.
Waar ligt het grootste gevaar voor sportaccommodaties?
De Legionellabacterie komt voor in zoet water en vermenigvuldigt zich het snelst in
stilstaand leidingwater met een temperatuur tussen de 25 en 55°C. Het grootste gevaar zit
dus in het warmwatersysteem, zeker als er lange leidingen zijn en plaatsen waar het water
stilstaat. Om te achterhalen of er bij u sprake is van de aanwezigheid van de
legionnellabacterie, moet u de kwaliteit van het douchewater laten analyseren. Dit kan bij
dezelfde laboratoria waar waterleidingbedrijven gebruik van maken, zoals het KIWA of
gespecialiseerde adviesbureaus.
Welke maatregelen kunnen we nemen als de Legionellabacterie wordt ontdekt?
Is de Legionellabacterie aangetroffen, laat dan de warmwaterleidingen reinigen en
ontsmetten door een gespecialiseerd (waterleiding)bedrijf. Zo wordt niet alleen de
aanwezige Legionellabacteriën gedood, maar wordt ook de aanslag aan de binnenzijde van de
leidingen verwijderd. Zonder aanslag is er geen voedingsbodem meer voor verdwaalde
bacteriën. Om een (nieuwe) besmetting met legionella bacteriën te voorkomen, is het
verstandig een erkend installatiebedrijf de boiler te laten instellen boven de 60°C. Laat
daarbij ook de capaciteit van de warmwaterbuffer beoordelen. De boiler moet voldoende
buffercapaciteit hebben om alle douches en andere tappunten tien minuten met heet water
(temperatuur hoger dan 60°C) door te spoelen. Als de capaciteit niet voldoet, is de kans
groot dat de watertemperatuur in de boiler onder de 60°C daalt, waardoor er dus
Legionellabacteriën in het warmwatersysteem terecht kunnen komen. Heeft de boiler
onvoldoende capaciteit, vervang hem dan. Bij het doorspoelen met heet water, moet u op een
aantal dingen letten. Als het warmwatersysteem dode (bijvoorbeeld gedeeltelijk
afgekoppelde) leidingen kent, stroomt het water daar nauwelijks door en kan de Legionella
alsnog overleven.
Iets heel anders: vergeet na het doorspoelen nooit de thermostaatregelaar weer terug te
draaien. Dat kan namelijk tot hele vervelende ongelukken (brandwonden) leiden. Datzelfde
gevaar bestaat als uw douches drukknoppen hebben. Voor het doorspoelen moet iemand deze
knoppen tien minuten lang ingedrukt houden. Gezien de hoge watertemperatuur kan ook dat
gevaarlijke situaties opleveren.
Tot slot: als er sprake is van een lange toevoerleiding naar de douches of van een
circulatieleiding, moet u de thermostaatregelaar vlak bij de douches (laten) plaatsen (dus
niet vlak bij de boiler). Uiteraard moet ook deze leiding met water van meer dan 60°C
worden doorgespoeld. Heeft u alle maatregelen genomen en is het warmwatersysteem
legionellavrij bevonden, dan is het verstandig om regelmatig het laboratoriumonderzoek te
herhalen.
Waar vind ik meer informatie?
Voor algemene informatie over Legionella kunt u terecht bij de Postbus Infolijn (0800) 80
51, bij de Publieksvoorlichting VWS (070) 340 78 90 of op de internetsite www.minvws.nl en
www.minvrom.nl.
Voor aan analyse van de waterkwaliteit en een vervolgadvies kunt u het beste contact
opnemen met uw waterleidingbedrijf.